Χρυσωρυχεία τα εστιατόρια και τα καφέ των πλοίων της γραμμής

Το άρθρο αυτό της Ελίζας Τριανταφύλλου είναι αναδημοσίευση από το inside story.

Σε πέντε χρόνια, από το 2018 έως το 2022, τα καταστήματα των πλοίων τεσσάρων ακτοπλοϊκών είχαν αθροιστικά τζίρο σχεδόν 165 εκατ. ευρώ.


Δύσκολα θα βρεθεί επιβάτης πλοίου προς κάποιο ελληνικό νησί που δεν έχει παραπονεθεί για τις τσιμπημένες τιμές που πλήρωσε στο κυλικείο για έναν καραβίσιο καφέ και ένα μετριότατης ποιότητας σάντουιτς. Ναι, υπάρχει διατίμηση (ανώτατη προκαθορισμένη τιμή από το υπουργείο Ανάπτυξης) σε διάφορα προϊόντα όπως είναι το νερό, το απλό τοστ, συγκεκριμένοι καφέδες και το τσάι, αλλά συνήθως κανείς δεν σε ρωτάει όταν ζητάς έναν φρέντο εσπρέσο για παράδειγμα, αν εννοείς «καφέ ρόφημα εσπρέσο μονό, κρύο» που κοστίζει 1,8 ευρώ βάσει διατίμησης. Έτσι τελικά βρίσκεσαι να πληρώνεις σχεδόν 4 ευρώ.

minoan.gr_.jpg
[minoan.gr]

Ως αποτέλεσμα οι επιβάτες των πλοίων, ειδικά σε ταξίδια που διαρκούν περισσότερη ώρα, μπορεί, αν δεν έχουν φέρει μαζί τους τις απαραίτητες προμήθειες, να χρειαστεί να ξοδέψουν αρκετά ευρώ για να φάνε και να πιούνε εν πλω, ποσό που προστίθεται στο ήδη αυξημένο κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, τα οποία το 2022 αυξήθηκαν διαδοχικές φορές με αιτιολογία την αυξημένη τιμή των καυσίμων.

Τα καταστήματα των πλοίων, όπως είναι αναμενόμενο, αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες – τη δεύτερη σημαντικότερη μετά τους ναύλους. Τα καφέ, τα εστιατόρια και τα λοιπά καταστήματα των τεσσάρων βασικών παικτών που δραστηριοποιούνται στις ελληνικές θάλασσες είχαν το 2022 αθροιστικό τζίρο 37,345 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ποσό σημαντικά αυξημένο –κατά σχεδόν 78%– σε σχέση με το 2021, χρονιά κατά την οποία οι συνέπειες της πανδημίας του κορονοϊού ήταν ακόμη αισθητές, όπως και το 2020. Το 2022 ωστόσο, σηματοδότησε την επιστροφή στην κανονικότητα για τις ακτοπλοϊκές με μεγέθη ευθέως συγκρίσιμα με τη χρυσή για τον τουρισμό χρονιά του 2019.

4.kydon_bar_a_2.559e662.jpg
[minoan.gr]

Σε βάθος πενταετίας, μεταξύ 2018-2022, τα καταστήματα των πλοίων τεσσάρων ακτοπλοϊκών είχαν αθροιστικά τζίρο σχεδόν 165 εκατ. ευρώ.

Οι τζίροι ανά εταιρεία

Στο πλαίσιο του παρόντος ρεπορτάζ μελετήσαμε τις οικονομικές καταστάσεις των βασικών ακτοπλοϊκών εταιρειών που εκτελούν δρομολόγια προς και από τα ελληνικά νησιά, προκειμένου να απομονώσουμε εκείνα τα μεγέθη που αφορούν στις πωλήσεις των καταστημάτων που λειτουργούν εν πλω. Πρόκειται για τις ΑΝΕΚ, Blue Star Ferries, Hellenic Seaways, Jet Plan Shipping (Seajets) και Minoan. Η μόνη για την οποία δεν βρήκαμε κανένα οικονομικό στοιχείο ήταν η Jet Plan, που στην Ελλάδα λειτουργεί ως υποκατάστημα της κυπριακής μητρικής της, η οποία επίσης δεν έχει δημοσιεύσει από το 2018, που ιδρύθηκε, οικονομικά αποτελέσματα. Ζητήσαμε τα σχετικά στοιχεία από το λογιστήριο της εταιρείας στην Ελλάδα, χωρίς να λάβουμε απάντηση.

  • ΑΝΕΚ
ΑΝΕΚ (όμιλος) – Ποσά σε εκατ. ευρώ
 20182019202020212022
Έσοδα πωλήσεων επί των πλοίων2,8143,2661,3131,6992,313
Έσοδα από ναύλους45,61847,25538,56342,18452,597


Για την ΑΝΕΚ, που εκτελεί δρομολόγια από και προς την Κρήτη, τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα (εκτέλεση δρομολογίων σε γραμμές δημόσιας υπηρεσίας σε Κυκλάδες και Δωδεκάνησα), τα έσοδα από πωλήσεις επί των πλοίων το 2022 ανήλθαν στα 2,313 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 36,14% σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Η σύγκριση με τη χρυσή χρονιά του 2019 δείχνει μείωση των εσόδων κατά 29%. Στην πενταετία 2018-2022, ο τζίρος των καταστημάτων διαμορφώθηκε αθροιστικά στα 11,405 εκατ. ευρώ και τα έσοδα από ναύλους στα 226,217 εκατ. ευρώ.

Όπως διαβάζουμε στις τελευταίες οικονομικές καταστάσεις της ΑΝΕΚ (η οποία πρόσφατα απορροφήθηκε από την Attica Group, στην οποία ανήκουν ήδη οι Blue Star Ferries και Hellenic Seaways): εκτελώντας 13% λιγότερα δρομολόγια σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ο Όμιλος το 2022 σε όλες τις γραμμές που δραστηριοποιήθηκε, διακίνησε συνολικά 809 χιλιάδες επιβάτες έναντι 652 χιλ. το 2021 (αύξηση κατά 24%), 186 χιλ. Ι.Χ. αυτοκίνητα έναντι 183 χιλ. (αύξηση κατά 2%) και 115 χιλ. φορτηγά έναντι 133 χιλ. (μείωση κατά 14%).

  • Blue Star Ferries
Blue Star Ferries – Ποσά σε εκατ. ευρώ
 20182019202020212022
Πωλήσεις επί των πλοίων7,1666,7424,0175,23317,464
Έσοδα ναύλων144,397172,171129,360149,014209,438


Για την Blue Star Ferries, τα πλοία της οποίας εκτελούν δρομολόγια στις Κυκλάδες, τις Σποράδες, τα Δωδεκάνησα, τα νησιά του Βόρειου Αιγαίου και την Κρήτη, τα έσοδα από πωλήσεις επί των πλοίων το 2022 συγκριτικά με τις άλλες ακτοπλοϊκές είχαν τη μερίδα του λέοντος και διαμορφώθηκαν κοντά στα 17,5 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 47% σχεδόν του τζίρου που κατέγραψαν αθροιστικά τα καταστήματα όλων των ακτοπλοϊκών το 2022.

Σε σχέση με τον τζίρο των καταστημάτων των πλοίων της Blue Star Ferries το 2021, που ήταν 5,2 εκατ. ευρώ, σημειώθηκε σημαντική αύξηση της τάξης σχεδόν του 234%. Ιδιαίτερα βελτιωμένα ήταν τα μεγέθη και σε σχέση με το 2019, με της πωλήσεις επί των πλοίων της Blue Star (σε ελληνικούς προορισμούς) να είναι αυξημένα σχεδόν κατά 160%. Στην πενταετία 2018-2022 οι πωλήσεις ανήλθαν αθροιστικά στα 40,6 εκατ. ευρώ και τα έσοδα από ναύλους στα 804,380 εκατ. ευρώ.

  • Hellenic Seaways
Hellenic Seaways (όμιλος) – Ποσά σε εκατ. ευρώ
 20182019202020212022
Έσοδα από πωλήσεις επί των πλοίων3,6913,53315,7872,3983,499
Έσοδα από ναύλους120,608118,85365,965102,313138,214


Ο όμιλος δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στις γραμμές των Κυκλάδων, των Σποράδων και του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Τα έσοδα από πωλήσεις επί των πλοίων της Hellenic Seaways το 2022 διαμορφώθηκαν στα 3,5 εκατ. ευρώ περίπου – αυξημένα κατά 46% σε σχέση με το 2022 και σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2019 (-1%). Αθροιστικά στην 5ετία, ο τζίρος των καφέ, των εστιατορίων και των άλλων καταστημάτων μέσα στα πλοία του ομίλου ανήλθε στα 29 εκατ. ευρώ περίπου και τα έσοδα από ναύλους στα 546 εκατ. ευρώ.

  • Minoan Lines
Minoan Lines – Ποσά σε εκατ. ευρώ
 20182019202020212022
Έσοδα από εστιατόρια – μπαρ14,82416,0717,4227,99110,195
Έσοδα από καταστήματα γενικών πωλήσεων7,5788,0304,1663,6733,874
Έσοδα από θαλάσσιες – ακτοπλοϊκές μεταφορές & ναυλώσεις57,86456,58338,28547,51367,959




Οι Μινωικές Γραμμές εκτελούν δρομολόγια μόνο προς και από την Κρήτη (κάποιες φορές με σταθμό στη Μήλο) και είναι η μόνη εταιρεία που διαχωρίζει τα έσοδά της από τα εστιατόρια και τα μπαρ των πλοίων της με αυτά από τα έσοδα των καταστημάτων γενικών πωλήσεων. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα μεγέθη, το 2022 τα εστιατόρια και τα μπαρ των Μινωικών είχαν τζίρο σχεδόν 10,3 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 28% σε σχέση με το 2021 και αισθητά μειωμένο (-36.56%) αν συγκριθεί με το 2019. Στην 5ετία, τα έσοδα των εστιατορίων και των μπαρ διαμορφώθηκαν αθροιστικά στα 56,503 εκατ. ευρώ. Αν σε αυτά προστεθεί και το σύνολο των εσόδων από τα καταστήματα γενικών πωλήσεων (για να είναι συγκρίσιμο το μέγεθος με τις άλλες ακτοπλοϊκές εταιρείες), το ποσό διαμορφώνεται στα 83,824 ευρώ και τα έσοδα από ναύλους στα 268,204 εκατ. ευρώ.


Ο τιμοκατάλογος και η διατίμηση

Ανώτατες τιμές πώλησης σε συγκεκριμένα προϊόντα καθορίζονται μόνο για τα σημεία πώλησης που βρίσκονται σε μέρη όπου, εξ αντικειμένου, δεν είναι εφικτό να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός, όπως είναι για παράδειγμα το κυλικείο ενός πλοίου.

Σύμφωνα με την τελευταία σχετική υπουργική απόφαση, με την οποία έγιναν το 2022 αυξήσεις και στα προϊόντα διατίμησης, στα επιβατικά πλοία εφαρμόζονται οι παρακάτω ανώτατες τιμές (Πηγή ΕΚΠΟΙΖΩ):

ΕΙΔΟΣΤΙΜΗ
Εμφιαλωμένο νερό 500 ml εντός ή εκτός ψυγείου€0,60
Εμφιαλωμένο νερό 750 ml εντός ή εκτός ψυγείου€0,90
Τοστ ή σάντουιτς με ζαμπόν και τυρί, ψημένο ή άψητο€1,80
Τοστ ή σάντουιτς με τυρί, ψημένο ή άψητο€1,60
Καφές ελληνικός μονός€1,50
Καφές φίλτρου (γαλλικός κλπ.) μονός€1,60
Καφές εσπρέσο μονός ζεστός ή κρύος€1,80
Καφές στιγμιαίος ζεστός ή κρύος (τύπου φραπέ κλπ.) μονός€1,60
Τσάι ζεστό ή κρύο€1,60
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ
Οι παραπάνω τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Ο τιμοκατάλογος θα πρέπει να είναι αναρτημένος σε εμφανές σημείο.
Ισχύουν μόνο σε περιπτώσεις όρθιων πελατών και τα κυλικεία υποχρεούνται να αναγράφουν *Για όρθιους πελάτες διατίθενται εμφιαλωμένα νερά, σάντουιτς, τοστ, καφέδες και τσάι σε ελεγχόμενες τιμές* Οι τιμές είναι διαφορετικές για τους χώρους με καθήμενους πελάτες, καθώς τους παρέχονται και άλλες υπηρεσίες.
Ισχύουν και για το κυλικείο των επιβατών Α’ θέσης.
Η τιμή του καφέ δεν διαφέρει αν δεν προστεθεί γάλα.


Σε όλες τις άλλες τιμές του καταλόγου τα ποσά είναι αρκετά τσιμπημένα, ακόμη και σε σχέση με τις τιμές που μπορεί να χρεώνει η ίδια εταιρεία εκτός πλοίου. Για παράδειγμα αν αγοράσει κανείς έναν μεγάλο φρέντο καπουτσίνο από το κυλικείο των Everest μέσα σε πλοίο, πληρώνει 4,20 ευρώ, ενώ αν το αγοράσει από κατάστημα της ίδιας αλυσίδας αλλά εκτός πλοίου, η τιμή είναι 2,7 ευρώ και φτάνει μέχρι τα 2,9 ευρώ αν επιλέξει το πιο ακριβό χαρμάνι.

Βέβαια για έναν φρέντο καπουτσίνο, που δεν είναι στα προϊόντα διατίμησης, μπορεί κανείς να πληρώσει μέσα στο πλοίο ακόμη και έξι ευρώ, όπως ένας αναγνώστης του inside story που μας έστειλε φετινή απόδειξη από το ταξίδι του. Για τον καφέ του σε πλοίο της Seajets πλήρωσε 5,9 ευρώ συν 0,10 ευρώ εισφορά προστασίας περιβάλλοντος.

Related Posts

Οι Απάτητες Παραλίες των Κυκλάδων
Τα «Χάρτινα Πάρκα» της Διεθνούς Διάσκεψης για τους Ωκεανούς
Europa Nostra: Τα νησιά των Κυκλάδων μεταξύ των πιο απειλούμενων τόπων στην Ευρώπη